NAAM
    dos2unix - omzetter van tekstbestandsindelingen, van DOS/Mac naar Unix
    en vice versa

OVERZICHT
        dos2unix [opties] [BESTAND ...] [-n INVOERBESTAND UITVOERBESTAND ...]
        unix2dos [opties] [BESTAND ...] [-n INVOERBESTAND UITVOERBESTAND ...]

BESCHRIJVING
    Het Dos2unix pakket bevat de toepassingen "dos2unix" en "unix2dos" om
    platte tekstbestanden in DOS- of Mac-indeling naar Unix-indeling om te
    zetten, en vice versa.

    In DOS/Windows-tekstbestanden bestaat een regeleinde uit een combinatie
    van twee tekens: een 'Carriage Return' (CR) gevolgd door een 'Line Feed'
    (LF). In Unix-tekstbestanden bestaat een regeleinde uit één enkel
    'Newline'-teken, dat gelijk is aan een DOS 'Line Feed'-teken (LF). In
    Mac-tekstbestanden, van vóór Mac OS X, bestaan regeleindes uit één enkel
    'Carriage Return'-teken. Mac OS X is op Unix gebaseerd en heeft dezelfde
    regeleindes als Unix.

    Naast regeleindes kan Dos2unix ook de codering van bestanden
    converteren. Enkele DOS-codetabellen kunnen omgezet worden naar Unix
    Latin-1. En Windows Unicode-bestanden (UTF-16) kunnen geconverteerd
    worden naar Unix Unicode-bestanden (UTF-8).

    Binaire bestanden worden automatisch overgeslagen, behalve als de
    omzetting geforceerd wordt.

    Niet-reguliere bestanden, zoals mappen en FIFO's, worden automatisch
    overgeslagen.

    Symbolische koppelingen en hun doelen blijven standaard onaangeroerd.
    Optioneel kunnen symbolische koppelingen worden vervangen, of de uitvoer
    kan naar het doel van de symbolische koppeling worden geschreven. Op
    Windows wordt het schrijven naar het doel van een symbolische koppeling
    niet ondersteund.

    Dos2unix is gemodelleerd naar dos2unix op SunOS/Solaris, maar er is één
    belangrijk verschil: deze versie van dos2unix voert standaard een
    vervangende conversie uit (oud-bestand-modus) terwijl de oorspronkelijke
    SunOS/Solaris-versie alleen de gepaarde conversie (nieuw-bestand-modus)
    kent. Zie ook de opties "-o" en "-n".

OPTIES
    --  Alle volgende opties als bestandsnamen behandelen. Gebruik deze
        optie als u een bestand wilt converteren waarvan de naam met een
        streepje begint. Bijvoorbeeld, om een bestand genaamd "-foo" om te
        zetten, gebruikt u de volgende opdracht:

            dos2unix -- -foo

        Of in nieuw-bestand-modus:

            dos2unix -n -- -foo uit.txt

    -ascii
        Alleen regeleindes converteren. Dit is de standaardconversiemodus.

    -iso
        Conversie tussen de tekensets DOS en ISO-8859-1. Zie ook de sectie
        CONVERSIEMODI.

    -1252
        Windows-codetabel 1252 (West-Europees) gebruiken.

    -437
        DOS-codetabel 437 (VS) gebruiken. Dit is de standaard codetabel die
        gebruikt wordt bij ISO-conversie.

    -850
        DOS-codetabel 850 (West-Europees) gebruiken.

    -860
        DOS-codetabel 860 (Portugees) gebruiken.

    -863
        DOS-codetabel 863 (Canadees Frans) gebruiken.

    -865
        DOS-codetabel 865 (Scandinavisch) gebruiken.

    -7  Lettertekens met het achtste bit gezet converteren naar spaties.

    -b, --keep-bom
        Een Byte Order Mark (BOM) behouden. Als het invoerbestand een BOM
        bevat, dan wordt ook een BOM naar het uitvoerbestand geschreven. Dit
        is het standaardgedrag bij conversie naar DOS. Zie ook optie "-r".

    -c, --convmode CONVERSIEMODUS
        De te gebruiken conversiemodus. CONVERSIEMODUS kan zijn: *ascii*,
        *7bit*, *iso*, of *mac*, waarbij ascii de standaardinstelling is.

    -f, --force
        Conversie van binaire bestanden afdwingen.

    -h, --help
        Een hulptekst tonen.

    -k, --keepdate
        Het tijdsstempel van het invoerbestand behouden voor het
        uitvoerbestand.

    -L, --license
        De softwarelicentie tonen.

    -l, --newline
        Een extra regeleinde toevoegen.

        dos2unix: Alleen DOS-regeleindes worden omgezet naar twee
        Unix-regeleindes. In Mac-modus worden alleen Mac-regeleindes omgezet
        naar twee Unix-regeleindes.

        unix2dos: Alleen Unix-regeleindes worden omgezet naar twee
        DOS-regeleindes. In Mac-modus worden Unix-regeleindes omgezet naar
        twee Mac-regeleindes.

    -m, --add-bom
        Een Byte Order Mark (BOM) naar het uitvoerbestand schrijven.
        Standaard wordt een UTF-8-BOM geschreven.

        Als het invoerbestand in UTF-16 is, en de optie "-u" is gegeven, dan
        wordt een UTF-16-BOM geschreven.

        Gebruik deze optie nooit als de codering van het uitvoerbestand niet
        UTF-8 of UTF-16 is. Zie ook de sectie UNICODE.

    -n, --newfile INVOERBESTAND UITVOERBESTAND ...
        Nieuw-bestand-modus. Het bestand INVOERBESTAND converteren en naar
        bestand UITVOERBESTAND schrijven. Bestandsnamen moeten opgegeven
        worden in paren. Jokertekens moeten *niet*gebruikt worden, anders
        *verlies* je de bestanden.

        De gebruiker die de conversie start in nieuw-bestand (gepaarde)
        modus wordt de eigenaar van het geconverteerde bestand. De
        lees/schrijf-toegangsrechten van het nieuwe bestand worden de
        toegangsrechten van het originele bestand minus de umask(1) van de
        gebruiker die de conversie draait.

    -o, --oldfile BESTAND ...
        Oud-bestand-modus. Het bestand BESTAND converteren en overschrijven.
        Dit is de standaard modus. Jokertekens kunnen gebruikt worden.

        In oud-bestand (vervangende) modus krijgt het geconverteerde bestand
        dezelfde eigenaar, groep en lees/schrijf-rechten als het originele
        bestand. Ook wanneer het bestand wordt omgezet door een andere
        gebruiker die schrijfrechten heeft op het bestand (b.v. gebruiker
        root). De omzetting wordt afgebroken wanneer het niet mogelijk is de
        originele waardes te behouden. Verandering van eigenaar kan
        betekenen dat de originele eigenaar het bestand niet meer kan lezen.
        Verandering van groep zou een veiligheidsrisico kunnen zijn, het
        bestand zou leesbaar kunnen worden voor personen voor wie het niet
        bestemd is. Behoud van eigenaar, groep en lees/schrijf-rechten wordt
        alleen ondersteund op Unix.

    -q, --quiet
        Stille werking. Alle waarschuwingen onderdrukken. De aflsuitwaarde
        is nul, behalve wanneer verkeerde opties worden gegeven.

    -r, --remove-bom
        Een Byte Order Mark (BOM) verwijderen. Er wordt geen BOM naar het
        uitvoerbestand geschreven. Dit is het standaardgedrag bij conversie
        naar Unix. Zie ook optie "-b".

    -s, --safe
        Binaire bestanden overslaan (standaard).

    -u, --keep-utf16
        De originele UTF-16-codering van het invoerbestand behouden. Het
        uitvoerbestand wordt in dezelfde UTF-16-codering (little endian of
        big endian) geschreven als het invoerbestand. Dit voorkomt conversie
        naar UTF-8. Er wordt ook een corresponderende UTF-16-BOM geschreven.
        Deze optie kan uitgeschakeld worden met de optie "-ascii".

    -ul, --assume-utf16le
        Veronderstellen dat de indeling van het invoerbestand UTF-16LE is.

        Wanneer het invoerbestand een Byte Order Mark (BOM) bevat, dan gaat
        deze BOM vóór deze optie.

        Wanneer een verkeerde aanname is gemaakt (het invoerbestand was geen
        UTF-16LE) en de conversie verliep met succes, dan krijgt u een
        UTF-8-bestand met verkeerde tekst. De verkeerde conversie kan
        ongedaan worden gemaakt door met iconv(1) het UTF-8-uitvoerbestand
        terug om te zetten naar UTF-16LE. Dit zal het originele bestand
        terug brengen.

        De aanname van UTF-16LE werkt als een *conversiemodus*. Door de
        standaardmodus *ascii* in te schakelen wordt de
        UTF-16LE-veronderstelling uitgeschakeld.

    -ub, --assume-utf16be
        Veronderstellen dat de indeling van het invoerbestand UTF-16BE is.

        Deze optie werkt hetzelfde als optie "-ul".

    -v, --verbose
        Extra meldingen weergeven. Er wordt extra informatie getoond over
        'Byte Order Marks' en het aantal geconverteerde regeleindes.

    -F, --follow-symlink
        Symbolische koppelingen volgen en de doelen converteren.

    -R, --replace-symlink
        Symbolische koppelingen vervangen door geconverteerde bestanden (de
        originele doelbestanden blijven ongewijzigd).

    -S, --skip-symlink
        Symbolische koppelingen en doelen ongewijzigd laten (standaard).

    -V, --version
        Versie-informatie tonen.

MAC-MODUS
    In normale modus worden DOS-regeleindes naar Unix omgezet en vice versa.
    Mac-regeleindes worden niet omgezet.

    In Mac-modus worden Mac-regeleindes naar Unix omgezet en vice versa.
    DOS-regeleindes blijven ongewijzigd.

    Om in Mac-modus te draaien kunt u de opdrachtregeloptie "-c mac"
    gebruiken, of de opdrachten "mac2unix" of "unix2mac".

CONVERSIEMODI
    ascii
        In modus "ascii" worden alleen regeleindes omgezet. Dit is de
        standaardmodus.

        Hoewel de naam van deze modus ASCII is, wat een 7-bits standaard is,
        is de werkelijke modus 8-bits. Gebruik altijd deze modus wanneer u
        Unicode UTF-8-bestanden omzet.

    7bit
        Alle 8-bits niet-ASCII lettertekens (met waardes van 128 t/m 255)
        worden omgezet naar een 7-bits spatie.

    iso Tekens worden omgezet tussen een DOS-tekenset (codetabel) en de
        ISO-tekenset ISO-8859-1 (Latin-1) op Unix. DOS-tekens zonder een
        ISO-8859-1-equivalent, waarvoor dus geen omzetting mogelijk is,
        worden omgezet in een punt. Hetzelfde geldt voor ISO-8859-1-tekens
        zonder DOS-tegenhanger.

        Wanneer alleen optie "-iso" gebruikt wordt, zal dos2unix proberen de
        actieve codetabel te gebruiken. Als dat niet mogelijk is wordt
        codetabel CP437 gebruikt, die vooral in de VS gebruikt wordt. Om een
        bepaalde codetabel te forceren, kunt u de opties -850
        (West-Europees), -860 (Portugees), -863 (Canadees Frans) of -865
        (Scandinavisch) gebruiken. Windows-codetabel CP1252 (West-Europees)
        wordt ook ondersteund met optie -1252. Gebruik voor andere
        codetabellen dos2unix in combinatie met iconv(1). Iconv kan omzetten
        tussen een lange lijst tekensetcoderingen.

        Gebruik ISO-conversie nooit op Unicode-tekstbestanden. Het zal
        UTF-8-gecodeerde bestanden beschadigen.

        Enkele voorbeelden:

        Omzetten van de standaard DOS-codetabel naar Unix Latin-1

            dos2unix -iso -n in.txt uit.txt

        Omzetten van DOS CP850 naar Unix Latin-1

            dos2unix -850 -n in.txt uit.txt

        Omzetten van Windows CP1252 naar Unix Latin-1

            dos2unix -1252 -n in.txt uit.txt

        Omzetten van Windows CP1252 naar Unix UTF-8 (Unicode)

            iconv -f CP1252 -t UTF-8 in.txt | dos2unix > uit.txt

        Omzetten van Unix Latin-1 naar de standaard DOS-codetabel

            unix2dos -iso -n in.txt uit.txt

        Omzetten van Unix Latin-1 naar DOS CP850

            unix2dos -850 -n in.txt uit.txt

        Omzetten van Unix Latin-1 naar Windows CP1252

            unix2dos -1252 -n in.txt uit.txt

        Omzetten van Unix UTF-8 (Unicode) naar Windows CP1252

            unix2dos < in.txt | iconv -f UTF-8 -t CP1252 > uit.txt

        Zie ook <http://czyborra.com/charsets/codepages.html> en
        <http://czyborra.com/charsets/iso8859.html>.

UNICODE
  Coderingen
    Er bestaan verschillende Unicode-coderingen. Op Unix en Linux zijn
    Unicode-bestanden typisch gecodeerd in UTF-8. Op Windows kunnen
    Unicode-tekstbestanden gecodeerd zijn in UTF-8, UTF-16 of UTF-16 big
    endian, maar ze zijn meestal gecodeerd in UTF-16.

  Conversie
    Unicode-tekstbestanden kunnen DOS-, Unix- of Mac-regeleindes hebben, net
    als reguliere tekstbestanden.

    Alle versies van dos2unix en unix2dos kunnen UTF-8-gecodeerde bestanden
    omzetten, want UTF-8 is ontworpen op compatibiliteit met ASCII.

    Dos2unix en unix2dos met Unicode UTF-16-ondersteuning, kunnen little en
    big endian UTF-16 gecodeerde tekstbestanden lezen. Om er achter te komen
    of dos2unix gebouwd is met UTF-16- ondersteuning, typt u "dos2unix -V".

    In UTF-16 gecodeerde bestanden worden standaard geconverteerd naar
    UTF-8. Op Unix/Linux dient de codering van de taalregio op UTF-8
    ingesteld te zijn. Gebruik de opdracht locale(1) om uit te vinden wat de
    codering van uw taalregio is. In UTF-8 gecodeerde bestanden worden
    wijdverbreid ondersteund, zowel in Windows als op Unix/Linux.

    De UTF-16- en UTF-8-coderingen zijn volledig compatibel, er gaat bij het
    converteren niets verloren. Als er tijdens de conversie van UTF-16 naar
    UTF-8 een fout optreedt, bijvoorbeeld omdat het UTF-16-invoerbestand een
    fout bevat, dan wordt het bestand overgeslagen.

    Wanneer "-u" gebruikt wordt, wordt het uitvoerbestand in dezelfde
    UTF-16-codering geschreven als het invoerbestand. Optie "-u" voorkomt
    conversie naar UTF-8.

    Dos2unix en unix2dos hebben geen optie om van UTF-8 naar UTF-16 te
    converteren.

    ISO- en 7-bits-conversie werken niet op UTF-16-bestanden.

  Byte Order Mark
    Op Windows bevatten Unicode-tekstbestanden typisch een 'Byte Order Mark'
    (BOM), omdat veel Windows-programma's (inclusief Kladblok) standaard een
    BOM toevoegen. Zie ook <http://en.wikipedia.org/wiki/Byte_order_mark>.

    Op Unix hebben Unicode-tekstbestanden typisch geen BOM. Er wordt
    aangenomen dat de codering van tekstbestanden gelijk is aan de lokale
    tekencodering.

    Dos2unix kan alleen detecteren of een bestand in UTF-16-codering is als
    het bestand een BOM bevat. Wanneer een UTF-16-bestand geen BOM heeft,
    ziet dos2unix het bestand als een binair bestand.

    Gebruik optie "-ul" of "-ub" om een UTF-16-bestand zonder BOM om te
    zetten.

    Dos2unix schrijft standaard geen BOM in het uitvoerbestand. Met optie
    "-b" schrijft dos2unix een BOM wanneer het invoerbestand een BOM bevat.

    Unix2dos schrijft standaard een BOM in het uitvoerbestand wanneer het
    invoerbestand een BOM bevat. Gebruik optie "-r" om de BOM te
    verwijderen.

    Dos2unix en unix2dos schrijven altijd een BOM wanneer optie "-m"
    gebruikt wordt.

  Unicode-voorbeelden
    Omzetten van Windows UTF-16 (met BOM) naar Unix UTF-8

        dos2unix -n in.txt uit.txt

    Omzetten van Windows UTF-16LE (zonder BOM) naar Unix UTF-8

        dos2unix -ul -n in.txt uit.txt

    Omzetten van Unix UTF-8 naar Windows UTF-8 met BOM

        unix2dos -m -n in.txt uit.txt

    Omzetten van Unix UTF-8 naar Windows UTF-16

        unix2dos < in.txt | iconv -f UTF-8 -t UTF-16 > uit.txt

VOORBEELDEN
    Invoer lezen van standaardinvoer en uitvoer schrijven naar
    standaarduitvoer.

        dos2unix
        dos2unix -l -c mac

    Omzetten en vervangen van a.txt. Omzetten en vervangen van b.txt.

        dos2unix a.txt b.txt
        dos2unix -o a.txt b.txt

    Omzetten en vervangen van a.txt in ascii-conversiemodus.

        dos2unix a.txt

    Omzetten en vervangen van a.txt in ascii-conversiemodus. Omzetten en
    vervangen b.txt in 7-bits conversiemodus.

        dos2unix a.txt -c 7bit b.txt
        dos2unix -c ascii a.txt -c 7bit b.txt
        dos2unix -ascii a.txt -7 b.txt

    Omzetten van a.txt van Mac- naar Unix-indeling.

        dos2unix -c mac a.txt
        mac2unix a.txt

    Omzetten van a.txt van Unix- naar Mac-indeling.

        unix2dos -c mac a.txt
        unix2mac a.txt

    Omzetten en vervangen van a.txt met behoud van origineel tijdsstempel.

        dos2unix -k a.txt
        dos2unix -k -o a.txt

    Omzetten van a.txt en naar e.txt schrijven.

        dos2unix -n a.txt e.txt

    Omzetten van a.txt en naar e.txt schrijven, met tijdsstempel van e.txt
    gelijk aan die van a.txt.

        dos2unix -k -n a.txt e.txt

    Omzetten en vervangen van a.txt. Omzetten van b.txt en naar e.txt
    schrijven.

        dos2unix a.txt -n b.txt e.txt
        dos2unix -o a.txt -n b.txt e.txt

    Omzetten van c.txt en naar e.txt schrijven. Omzetten en vervangen van
    a.txt. Omzetten en vervangen van b.txt. Omzetten van d.txt en naar f.txt
    schrijven.

        dos2unix -n c.txt e.txt -o a.txt b.txt -n d.txt f.txt

RECURSIEVE CONVERSIE
    Gebruik dos2unix in combinatie met de opdrachten find(1) en xargs(1) om
    tekstbestanden in een mappenboom recursief om te zetten. Bijvoorbeeld om
    alle .txt-bestanden in de mappenboom onder de huidige map te
    converteren, typt u:

        find . -name *.txt |xargs dos2unix

LOKALISATIE
    LANG
        The primaire taal wordt geselecteerd via de omgevingsvariabele LANG.
        De variabele LANG bestaat uit verschillende onderdelen. Het eerste
        deel is in kleine letters de taalcode. Het tweede deel is optioneel
        en is de landcode in hoofdletters, voorafgegaan door een liggend
        streepje. Er is ook een optioneel derde deel: de tekencodering,
        voorafgegaan door een punt. Enkele voorbeelden voor een POSIX-shell:

            export LANG=nl               Nederlands
            export LANG=nl_NL            Nederlands, Nederland
            export LANG=nl_BE            Nederlands, België
            export LANG=es_ES            Spaans, Spanje
            export LANG=es_MX            Spaans, Mexico
            export LANG=en_US.iso88591   Engels, VS, Latin-1-codering
            export LANG=en_GB.UTF-8      Engels, GB, UTF-8-codering

        Voor een complete lijst van taal- en landcodes zie de
        gettext-handleiding:
        <http://www.gnu.org/software/gettext/manual/gettext.html#Language-Co
        des>

        Op Unix-systemen kunt u de opdracht locale(1) gebruiken om
        specifieke taalregio-informatie te verkrijgen.

    LANGUAGE
        Met de omgevingsvariabele LANGUAGE kunt u een prioriteitenlijst
        specificeren van talen, gescheiden door dubbele punten. Dos2unix
        geeft voorrang aan LANGUAGE boven LANG. Bijvoorbeeld, eerst
        Nederlands en dan Duits: "LANGUAGE=nl:de". U moet eerst lokalisatie
        in werking stellen, door het instellen van LANG (of LC_ALL) op een
        waarde ongelijk aan "C", voordat u een talen-prioriteitenlijst kunt
        gebruiken via de variabele LANGUAGE. Zie ook de gettext-handleiding:
        <http://www.gnu.org/software/gettext/manual/gettext.html#The-LANGUAG
        E-variable>

        Als u een taal kiest die niet beschikbaar is, worden de standaard
        Engelse berichten gebruikt.

    DOS2UNIX_LOCALEDIR
        Met de omgevingsvariabele DOS2UNIX_LOCALEDIR kan de LOCALEDIR die
        ingesteld werd tijdens compilatie worden overstemd. LOCALEDIR wordt
        gebruikt om de taalbestanden te vinden. De GNU standaardwaarde is
        "/usr/local/share/locale". De optie --version laat de gebruikte
        LOCALEDIR zien.

        Voorbeeld (POSIX-shell):

            export DOS2UNIX_LOCALEDIR=$HOME/share/locale

AFSLUITWAARDE
    Bij succes wordt nul teruggegeven. Wanneer een systeemfout optreedt
    wordt het laatste systeemfoutnummer teruggegeven. Bij andere fouten
    wordt 1 teruggegeven.

    De afsluitwaarde is altijd nul in de stillewerkingsmodus, behalve
    wanneer verkeerde opties worden gegeven.

STANDAARDEN
    <http://nl.wikipedia.org/wiki/Tekstbestand>

    <http://nl.wikipedia.org/wiki/Carriage_Return>

    <http://nl.wikipedia.org/wiki/Linefeed>

    <http://nl.wikipedia.org/wiki/Unicode>

AUTEURS
    Benjamin Lin - <blin@socs.uts.edu.au> Bernd Johannes Wuebben
    (mac2unix-modus) - <wuebben@kde.org>, Christian Wurll (toevoegen van
    extra regeleindes) - <wurll@ira.uka.de>, Erwin Waterlander -
    <waterlan@xs4all.nl> (beheerder)

    Projectpagina: <http://waterlan.home.xs4all.nl/dos2unix.html>

    SourceForge-pagina: <http://sourceforge.net/projects/dos2unix/>

ZIE OOK
    file(1) find(1) iconv(1) locale(1) xargs(1)

